Devlet Ve Millet Görüşlerim - Sultan 2. Abdülhamid Han Kitap Açıklaması: Sultan İkinci Mahmud, bir hatt-ı hümâyûnunda kötü zamanlarda padişah olduk, talihimiz böyle imiş" demişti. Bu açıdan bakıldığında Sultan İkinci Abdülhamid Han'ın hükümdar olduğu dönemdeki iç ve dış şartların da çok iyi olduğu söylenemez. Dedesi gibi zor zamanlarda padişah olan İkinci Abdülhamid Han, dağılmaya yüz tutan koca devleti 33 yıllık sırlarla dolu idare anlayışı ile bir arada tutmayı başarmış, Avrupalı devletlerin, özellikle de İngilizlerin devleti parçalamak için giriştikleri sinsi faaliyetleri, çok ince siyasi manevralarla bertaraf etmesini bilmiştir. Sultan İkinci Abdülhamid'in kaleme aldığı müstakil bir hatıratı bulunmamasına rağmen Osmanlı vesikaları arasında onun